een straffe aanklacht tegen sociale ongelijkheid

Dit boek is even aangrijpend als ontnuchterend. Afhankelijkheid is het derde deel van de zogenaamde Kopenhagentrilogie van de in de jaren 1970 overleden Tove Ditlevsen. Het valt onder de categorie "auto-fictie". Het eerste deel beschrijft haar kindertijd, het tweede haar jeugd en het geheel culmineert in Afhankelijkheid, het derde en laatste deel, waarin ze haar volwassen leven beschrijft. De trilogie biedt een inkijk in de intimiteit van de leefwereld van het hoofdpersonage, maar schetst tegelijk een messcherp beeld van het Kopenhagen in de twintigste eeuw.

Zonder defaitisme toont het de ellendige strijd van een jonge vrouw met een bijzonder talent, die wil ontsnappen aan haar lot. Sociaal is ze gedoemd om vroeg te stoppen met school en dienstmeid te worden bij rijke families (tot ze kinderen krijgt) en in het beste geval te trouwen met een arbeidersjongen die haar respecteert en voorziet in haar levensonderhoud. Ze slaagt er in om haar lot te ontlopen, maar wordt hier niet per sé gelukkiger of gezonder door.

Het boek leest als een felle aanklacht tegen sociale ongelijkheid, als een roep om gelijkheid tussen mannen en vrouwen, als een pleidooi om talent kansen te geven en een schreeuw voor sociale, politieke en individuele emancipatie. In het derde deel beschrijft Ditlevsen haar strijd om als auteur erkenning te krijgen; een strijd die gepaard gaat met toxische relaties, familiale breuken en het ei zo na ten onder gaan aan een drank -en drugsverslaving.

De trilogie is schijnbaar eenvoudig maar heel mooi en verzorgd uitgegeven door Das Mag, wat het leesplezier alleen maar doet toenemen. De vertaling is grondig en doordacht.