de liefde van beschadigde mensen

“Het tellen van de dagen - Fernando Aramburu” *****

Het leven heeft Toni teleurgesteld.

De liefde van mensen is onvolkomen, te beginnen met die van zijn ouders. Zelf haat hij zijn broer met de gemeenheid van het jaloerse kind dat tekort komt. Zijn beeldschone echtgenote Amalia wil bij nader inzien alleen maar een kind van hem en een prachtige carrière.

Zijn zoon Nikita is niet al te snugger, wat voor de leraar filosofie, die al ongeïnteresseerde leerlingen heeft en een kreng van een directrice, meer aanleiding geeft om niet dan wel van hem te houden.

Zijn jeugdvriend, die hij Kunstpoot noemt nadat hij ten gevolge van een terroristische aanslag een voet is kwijtgeraakt, is vaak cynisch en depressief en begint ook nog te sukkelen met zijn gezondheid. Vrolijker word je daar ook niet van.

De geschiedenis en de politiek van zijn land leveren alleen maar discussies of apathie op.

En dan zijn er nog de talrijke hatelijke briefjes die hij geregeld in zijn bus krijgt en die hem mateloos irriteren, vanwege de inhoud en nog meer vanwege de anonimiteit…

Nog meer dan het leven al deed, heeft Toni zichzelf teleurgesteld. Na de breuk met Amalia wil hij zich emotioneel aan geen enkele vrouw meer binden. Maar hij moet het niet op die wond alleen steken. Daar nog onder is de oerkwetsuur die hem door zijn ouders is toegebracht.

Al in zijn kindertijd was Toni wreed ten opzichte van zijn broer. En zijn eerste liefje, Agueda, dumpte hij op een kille, botte manier.

Niet de meest aaibare man dus…

En toch kun je niet anders dan van hem houden, meer met mededogen dan met hartelijkheid, vaak met dat vleugje ironie dat ook hemzelf niet vreemd is.

Nadat hij besloten heeft om er vandaag precies over een jaar een eind aan te maken, schrijft hij dagelijks op wat hem kriskras door het hoofd schiet. Hij spaart daarbij niemand, ook zichzelf niet. Scherp als een scalpel. En net daarom zijn de andere momenten, als het leven hem kortstondig milder stemt, een gevoelige snaar weet te raken, van een nog grotere schoonheid.

Het gemis naar zingeving is schrijnend. Een man die alleen wil zijn omdat hij de eenzaamheid tussen de mensen niet aankan, maar die veroorzaakt hij zelf. Geven kan hij maar mondjesmaat, en nog het meest aan zijn hond Pepa en de sekspop, die hij de liefde schenkt en toeschrijft die hij van mensen niet meer vertrouwt.

Hij haat het leven dat saai is en hem verveelt en niet de zin geeft om zijn leven, maar hij mijdt alles wat die saaiheid kan doorbreken. Hij wil met rust gelaten worden. Wandelen met zijn hond. En naar de gierzwaluwen (uit)kijken. Zo licht worden op een dag als zij…

Een arme, bezwaarde man die zijn comfort zoekt in de kleine dingen, de dagelijkse sleur, niet te veel rimpelingen.

En dan duikt Agueda weer op en ze is niet van plan hem een tweede keer los te laten…

Agueda en haar dikke hond Toni, die ook geen lang leven meer beschoren lijkt…

Terwijl het jaar vordert, neemt Toni enerzijds stapsgewijs afscheid door zich van dingen te onthechten, ook van de boeken waarin hij meer van de werkelijkheid leerde houden dan door ze te (be)leven, anderzijds zie je dat het hem steeds meer moeite kost zichzelf te bewijzen dat de toekomst geen verdere zin meer voor hem heeft.

Aramburo schrijft over niet zo bijzondere levens van niet zo bijzondere mensen, maar door de manier waarop maakt hij het kleine groot en beschadigde mensen mooi.