Een scherpe blik op koopcultuur, marketing en de menselijke prijs van economische groei

Au Bonheur des Dames (1883) van Émile Zola is een roman uit de cyclus Les Rougon-Macquart en vormt een indringende maatschappelijke studie van de opkomst van het moderne warenhuis in het 19de-eeuwse Parijs.

De roman volgt Denise Baudu, een jonge vrouw uit de provincie die in Parijs werk vindt in het gigantische warenhuis Au Bonheur des Dames, eigendom van de ambitieuze ondernemer Octave Mouret. Terwijl Denise zich moeizaam staande houdt in een harde, competitieve werkomgeving, groeit het warenhuis uit tot een machtige commerciële machine die kleine zelfstandige winkels, waaronder die van Denises oom, vernietigt. Tegelijk ontwikkelt zich een complexe liefdesrelatie tussen Denise en Mouret.

Denise belichaamt een nieuw type vrouw. Ze is zelfstandig, moreel sterk en sociaal bewust en weet zich te handhaven in een mannenwereld.

Het warenhuis fungeert als symbool en motor van vooruitgang, maar ook van ontmenselijking.

Deze meesterlijke en aangrijpende roman is nog steeds bijzonder relevant. Onze bibliotheek beschikt over een Nederlandse vertaling, maar je leest dit bij voorkeur toch in het Frans. Het loont de moeite.

Het boek begint als volgt: "Denise était venue à pied de la gare Saint-Lazare, où un train de Cherbourg l'avait débarquée avec ses deux frères, après une nuit passée sur la dure banquette d'un wagon de troisième classe. Elle tenait par la main Pépé, et Jean la suivait, tous les trois brisés du voyage, effarés et perdus au milieu du vaste Paris, le nez levé sur les maisons, demandant à chaque carrefour la rue de la Michodière, dans laquelle leur oncle Baudu demeurait. Mais, comme elle débouchait enfin sur la place Gaillon, la jeune fille s'arrêta net de surprise.

- Oh! dit-elle, regarde un peu, Jean!

Et ils restèrent plantés, serrés les uns contre les autres, tout en noir, achevant les vieux vêtements du deuil de leur père. Elle, chétive pour ses vingt ans, l'air pauvre, portait un léger paquet; tandis que, de l'autre côté, le petit frère, âgé de cinq ans, se pendait à son bras, et que, derrière son épaule, le grand frère, dont les seize ans superbes florissaient, était debout, les mains ballantes.

- Ah bien! reprit-elle après un silence, en voilà un magasin!"

(Pagina 29 in de uitgave van Livre de Poche 3218, Collection Folio Classique, Gallimard, 2013)

Tot slot: in 2012-2013 produceerde de BBC een succesvolle televisieserie
van 16 afleveringen gebaseerd op deze roman. Zeker het bekijken waard, maar niets gaat boven het lezen van de originele Franse roman.