Een literaire reis door Frankrijk in de voetsporen van Joseph Roth

Door de titel Als Roth in Frankrijk zou je kunnen denken dat in dit boek de reportages van Joseph Roth zijn opgenomen. Niet dus. Freelancejournaliste en correspondente voor o.a. De Standaard Jolien De Bouw herneemt de reis die Roth maakte in 1925 van Parijs tot de Middellandse Zee en schrijft haar eigen verhaal.

Het werk bestaat uit drie delen. In het eerste stuk verblijft De Bouw in Marseille. Ze gaat er op zoek naar de ziel van Frankrijk. Met de drie Franse idealen voor ogen, liberté, égalité en fraternité, geeft ze haar mening over de zuiderse stad en zijn bewoners.

In deel twee reist ze van Lyon naar Nice en omstreken. Onderweg bezoekt ze de verschillende steden die Roth honderd jaar voor haar had aangedaan.

In het derde deel is ze terug in het noorden van Frankrijk. Het is een winterse dag als ze de markt in Lens bezoekt. In een klein café aan de rand van de markt beschrijft ze de Franse levensstijl. De Fransen die over alles klagen en steeds maar verkondigen hoeveel beter het vroeger was. Zeer bondig geeft ze een overzicht van de Franse politieke toestand, van de Franse grootmacht uit het verleden tot het huidige beleid van president Macron.

Als afsluiter schrijft ze een persoonlijk stukje Ode aan Frankrijk. Ze geeft toe dat ze partijdig is en Frankrijk in haar hart heeft opgenomen. Haar verering voor dit land illustreert ze met de grootse prestatie die de Fransen de voorbije jaren leverden met de wederopbouw van de door brand geteisterde kathedraal Notre-Dame.

Jolien De Bouw schrijft oprecht chauvinistisch. Zelfs als ze kritisch een situatie bekijkt, voel je zo haar sympathie voor la douce France. Vol van haar eigen verbeelding volgt ze Joseph Roth op diens lange tocht langs de 'witte steden van le Midi'.

Als Roth in Frankrijk is een geslaagde literaire reis. Roth is niet zomaar een historische figuur die De Bouw achterna reist. Hij fungeert als een soort spiegel. Roth keek in 1925 naar Frankrijk vanuit de positie van een buitenstaander die zich steeds meer met het land verbonden voelde. Jolien De Bouw doet een vergelijkbare poging, maar met de kennis van honderd jaar Franse geschiedenis in haar bagage. Dat maakt het boek meer dan een gewoon reisverslag. Het gaat ook over wat er verandert en wat hardnekkig hetzelfde blijft in een land.