"Een moeder is diegene ondanks wie je bestaat, een mama is diegene dankzij wie je bestaat" - een liefdesverklaring van een dochter.

“Autobiografie van mijn lichaam - Lize Spit” *****

Ze loopt over de dijk met haar lief (Rob Van Essen), een fles champagne onder de arm; ze hebben iets te vieren.

Er loopt een mail binnen op haar telefoon. Prompt wordt ze misselijk, omdat hij van Agnes komt, zoals ze haar moeder noemt, en vanwege dat woord in de balk Onderwerp: ‘Mededeling’. Alsof de aankondiging van ongeneeslijke slokdarmkanker en het feit dat haar ouders besloten hebben te gaan scheiden zakelijke informatie zijn.

Twee verhaallijnen vlechten zich door elkaar heen.

Lizes moeder met een lichaam dat langzaam maar zeker aftakelt.

Lize die met haar eigen lichaam worstelt, met de grote en kleine kwalen, hoe het/ze eruitziet – dat voelt nog altijd zoals haar vader haar zag. Niet flatteus dus.

Een moeder die door pijn, een dochter die door schaamte wordt verteerd.

Een moeder die zegt dat ze haar kinderen heeft opgevoed opdat ze niet zouden worden zoals zij.

Een dochter die schrijft om niet te worden zoals haar moeder.

Hun lichamen zouden elkaar graag omhelzen, maar het water is te diep.

Als Lize echter nog een band met haar moeder wil opbouwen moet het nu gebeuren, voor het te laat is.

Behalve de taal van het lichaam faalt hier ook de taal van het woord, dat haar anders nooit in de steek laat. Ze praten met omwegen, wat gisteren gezegd is bestaat vandaag niet meer.

Met slakkentraagheid kruipen ze niettemin dichter naar elkaar toe. Ze ontmoeten elkaar in de overgave van moeder aan de dood.

Van jou houden was zoals een haven aanleggen voor water dat nog moest komen.

Zoals moeder van alles te weinig was, was vader van alles te veel.

De verstandhouding met hem wordt als volgt omschreven: eenrichtingsverkeer, wij zijn niet meer dan een helpdesk van (levens)bevestiging gevende kinderen, zeven dagen op zeven, vierentwintig uur op vierentwintig open.

En over de relatie van moeder met vader schrijft ze: De minachting die ik voelde in jouw blik naar papa had niets te maken met zijn onvruchtbaarheid, je minachtte de manier die hij gekozen had om met zijn kwetsbaarheid om te gaan.

Ook vader is eenzaam mens. Misschien nog erger, leger.

Deze Lize Spit komt heel erg dicht op mijn huid, onder die huid schrikt mijn oude ik wakker, ik moet haar geruststellen dat ze niet langer hoeft te worstelen, ik heb mezelf ‘los geprikt’ van wat blikken en woorden mij in mijn jeugd hebben doen geloven. Die innerlijke rust zou ik als een arm om Lizes schouders willen leggen, zoals bij een jonger zusje, het komt wel goed.

De cover is intrigerend, de betekenis ontdek je lezenderwijs, het plaatje klopt absoluut, toch blijf ik ze lelijk vinden, alsof ze (de worsteling met) het naakte lichaam zelf is waar je je handen omheen legt. En dat raakt.

De taal is prachtig, alles onthult ze, niets verbloemt ze, toch choqueert ze niet zoals ik dat vond bij Het smelt.

Ze is doordrongen van verlangen, van honger naar intimiteit als de angst niet zo groot was, van tederheid, mildheid en wijsheid.

Lize observeert, haar moeder, zichzelf, vader, Walter. De zussen en broer.

In de context van een familieportret met scheuren focust de lichtbron op haar en haar moeder, soms apart maar nooit gescheiden, er is die navelstreng die blijft, alleen stroomt het bloed nu in de andere richting, de dochter probeert de moeder te voeden…

Een boek waarin verdriet, gemis en eenzaamheid nooit ver weg zijn, maar de taal biedt de schoonheid van de troost. Ik had ook een recensie kunnen schrijven met alleen maar citaten…