Vergeet je paraplu niet
Wie Parijs enkel in de zomer als toerist kent, kent maar de helft van de stad. Ik heb er ooit voor mijn werk heel wat tijd doorgebracht. En hoewel de Franse hoofdstad op zonnige dagen natuurlijk haar charme heeft, is het vooral de sfeer tijdens de herfst en winter die me is bijgebleven. Die koude, natte ochtenden. De donkere straten waarin het licht van cafés en winkels weerspiegelt op de kasseien. De melancholie van een grootstad die langzaam wakker wordt of zich klaarmaakt voor de nacht.
Precies dat gevoel wist Joris Mertens bij mij opnieuw op te roepen met Bleekwater. En wat heeft hij dat fantastisch gedaan.
Het verhaal volgt François, een wat uitgebluste chauffeur die dagelijks leveringen doet voor een droogkuisfirma. Zijn leven bestaat uit vaste gewoontes, een dagelijks bezoek aan de krantenkiosk, een pintje in zijn stamcafé en de stille hoop ooit de Lotto te winnen. Tot een onverwachte gebeurtenis zijn bestaan volledig overhoopgooit.
Wat volgt, is een heerlijk meeslepend verhaal vol onverwachte wendingen, met een hoofdpersonage dat je ondanks zijn eigenaardigheden al snel in je hart sluit. Mertens weet je van begin tot eind te boeien, zonder dat het verhaal ooit zijn menselijke kant verliest.
Maar François is niet het enige hoofdpersonage. Ik zie de stad zelf als tweede hoofdrolspeler.
Mertens geeft die stad bewust geen naam. Je herkent er Parijs in, maar evengoed Brussel of Antwerpen. En net daardoor voelt ze zo vertrouwd. De eindeloze regen, de grauwe gebouwen, de verlaten straten en de prachtige weerspiegelingen op het natte asfalt. Sommige tekeningen zijn zo sfeervol dat je er minutenlang naar kunt blijven kijken. Je voelt bijna de kou en de nattigheid.
Vooral het kleurgebruik vind ik ronduit meesterlijk. Mertens dompelt zijn stad onder in koele grijs- en blauwtinten, maar laat die voortdurend contrasteren met de warme, rood-gele gloed van cafés, winkels en straatverlichting. Het is precies dat contrast dat me onmiddellijk terugbracht naar Parijs. Ik zag mezelf weer door die koude, natte straten wandelen, langs de typisch Parijse café-tabacs, waar achter de ramen een bijna uitnodigend oranje licht brandt. Buiten is alles kil, nat en grauw, maar binnen lijkt een andere wereld te bestaan. En dat warme licht stroomt dan weer naar buiten, waar het zich vermengt met de regen en de weerspiegelingen op straat. Het is een heel specifieke sfeer die moeilijk in woorden te vatten is, maar die Mertens met zijn kleurenpalet perfect weet te treffen.
Mertens is overigens geen klassieke striptekenaar. Hij werkte jarenlang als decorontwerper, artdirector en storyboardtekenaar voor film en televisie, voor hij zich aan graphic novels waagde. Dat filmische verleden zie je op iedere pagina terug. Zijn camerastandpunten, composities en gebruik van licht zijn ronduit indrukwekkend.
Zijn debuut Beatrice was visueel al bijzonder sterk, maar persoonlijk vond ik Bleekwater een flinke stap vooruit. Waar Beatrice volledig zonder tekst werkte en voor mij soms wat te abstract bleef, voegen de dialogen hier echt iets toe. De personages krijgen meer karakter, het verhaal voelt menselijker en je wordt als lezer veel sterker meegezogen. Zonder dat Mertens ook maar iets van zijn visuele kracht verliest.
Leuk weetje voor de Oostendse lezers: Mertens heeft ook onze eigen stad vereeuwigd in twee prachtige stadsprenten, eentje overdag en eentje 's nachts. Zijn fascinatie voor de sfeer en het karakter van een stad beperkt zich dus zeker niet tot de grootstad.
Bleekwater is voor mij een absolute aanrader. Een meeslepend, verrassend verhaal, prachtig in beeld gebracht, dat bewijst dat regen en grauwheid minstens even mooi kunnen zijn als zonneschijn.
Ik heb dit boek niet alleen gelezen. Ik heb er in rondgelopen. En gelukkig had ik mijn paraplu bij ;)
