Gerda van Erkel
Leestip van Gerda van Erkel

de (on)leefbaarheid van de waarheid

14 november 2026 - 7 keer bekeken

“Een soort van liefde - Alicja Gescinska” *****

“De kamers ruiken muf, zoals alle ruimtes waarin te lang, maar te weinig is geleefd.”

Met deze binnenkopper schetst Gescinska meteen een beeld van professor Raymond Vernon, gezien door de ogen van zijn dochter Elisabeth.

Na zijn dood is het aan haar om zijn huis leeg te maken. Het zal een makkie zijn. Alles mag weg. Zoals zij en haar moeder weg mochten voor hem. Hij hoefde hen niet meer. Ze was nog een kind. Nu is ze een jonge psychotherapeute. Ze helpt anderen de weg te vinden, of is het andersom?

Het hoofd wikt, het hart beschikt.

Er is de piano van haar vader. Als hij speelde, doceerde hij niet.

Ze gaat eraan zitten, legt haar vingers op de toetsen en deinst terug.

Er is, tussen de verder donkere herinnering, die namiddag toen hun kat Minka aangereden was.

Niets is zomaar een los eindje.

Er is haar moeder, die Vernon haat omdat ze nog altijd van hem houdt, en die nu niets meer van hem moet hebben.

Ze wou haar dochter, en die wou ze liever niet delen.

De moeder zucht, wat meer zegt dan al haar woorden die daarna volgen, en wil excuses, zelfs als je niets fout hebt gedaan.

In de tweede verhaallijn – ze worden om en om verteld – is er de Belgische Anna die een semester in Amerika gaat studeren om zich op haar proefschrift over Emily Dickinson voor te bereiden.

Anna, die haar brave, lieve, saaie imago in Leuven heeft achtergelaten, rolt dronken bed in bed uit, tot ze Bernard ontmoet, die in zijn perfectie even lief als saai is.

Zo had ze zich haar verblijf in Amerika niet voorgesteld.

Maar misschien had het iets kunnen worden.

Zoals er veel ‘misschien’ is in deze roman.

Wat als? Als niet. The road not taken.

“Maar de wegen die we niet genomen hebben, ook daarop kunnen we verdwalen.”

Als Bernard haar niet overtuigd had om een college bij Vernon te volgen.

En om vervolgens mee in het selecte groepje van de Exiles te stappen, dat in Vernons studeerkamer een soort Dead poets society’ beleefde.

Waar iedereen wél aan zijn lippen hing.

Waar hij begrepen werd, gezien, graag gezien.

Als hij haar niet. En als zij.

“Hij liep mee naar de deur. En we stonden net als in het begin recht tegenover elkaar. Ook nu begon ik zwaarder te ademen, zelfs al was ik deze keer geen trappen op gelopen. En dan streelde hij mijn kaak met zijn kaak of misschien was ik het die met mijn kaak de zijne streelde vooraleer mijn lippen de zijne raakten en er zachtjes tegenaan drukten zonder meteen los te laten, maar ook zonder onze lippen te tuiten. Dat was het: een streling van twee gezichten, twee monden die wilden kussen en ook niet, lippen die kusten en toch niet.”

De roman zindert evenzeer van zintuiglijkheid als van wijsheid, zonder ergens moraliserend of belerend te zijn. Je voelt de aanwezigheid van de filosofe, maar nooit geforceerd, mee meanderend met het verhaal.

Je kunt niet halfslachtig leven, zegt Anna tegen Vernon.

Er stond een vervaldatum op zijn liefde, denkt Elisabeth over haar vader.

En aan zijn vrienden van toen vraagt Elisabeth in het nu: Hoe goed kun je iemand kennen?

Want wat weten we eigenlijk van de liefde, behalve dat ze een kwestie van leven en dood kan zijn?

Of een piano met afgebroken toetsen.

Beide vrouwen, Anna en Elisabeth, spelen zonder het te weten een beslissende rol in elkaars leven.

Ze wilden hem niet delen en ze moesten hem delen.

En hij?

Liefde, verlies, verantwoordelijkheid, schuld.

Ben je wie je denkt en zegt te zijn?

Wat is goed en wat is schoon, wat het meest oprecht?

“De mens is een soort van liefde”.

Wanneer bemin je genoeg, en is genoeg genoeg?

Wanneer wordt iemand goed gelezen?

De ontknoping, als de twee verhaallijnen onvermijdelijk zo met elkaar verknoopt zijn dat er geen terugweg meer is, is aangrijpend, in al zijn soberheid verteld. Geen theater, geen sentiment. Des te dieper komt het binnen.

Des te groter het mededogen.

Wie werpt nu nog een eerste steen?

Synopsis

'Een soort van liefde' vertelt het verhaal van vele soorten liefde: van een moeilijke liefde tussen vader en dochter, en van een onverhoedse liefde tussen een oudere professor en een jonge studente. Lichamelijk, geestelijk, hartstochtelijk of ingehouden, steeds is de liefde ongrijpbaar en ambivalent.

Gerda van Erkel
Leestip van Gerda van Erkel

Een soort van liefde : roman
Titel:
Een soort van liefde : roman
Auteur:
Alicja Gescinska
# pagina's:
236 p.
Genre:
Romans
Uitgeverij:
De Bezige Bij
ISBN:
9789023496588
Materiaal:
Boek
Onderwerp:
Liefde, Vader-dochterrelatie
Aanbevolen voor:
Aangrijpend,
Boeiend,
Inspirerend

Gerelateerde leestips