Liefde tot het punt van zelfverlies

Ik ben er niet van Lize Spit opent sterk met de woorden ‘nog elf minuten, winkel’. Vanaf pagina één weet je dat er iets verschrikkelijks staat te gebeuren.

We volgen Leo, die samenwoont met Simon in Brussel. Ze zijn al jaren op elkaar aangewezen, vooral omdat ze verder niemand hebben. Beiden verloren hun moeder. Het verhaal wordt verteld vanuit Leo’s perspectief en schakelt voortdurend tussen verleden, heden en toekomst. De kern van het boek is de relatie tussen Leo en Simon. Al vrij snel wordt duidelijk dat Simon lijdt aan een psychose. Hoe zijn ziekte invloed heeft op hun relatie komen we hoofdstuk na hoofdstuk te weten.

Leo's geduld lijkt eindeloos en gaandeweg verschuift de dynamiek tussen het duo. Zal Leo beginnen meespelen in Simons's waan of verzet zich of zichzelf te redden uit de huidige omstandigheden? Hoe verder Simon vordert in zijn manie, hoe meer je ook als lezer de grip op de realiteit lijkt te verliezen.

Tegelijkertijd toont Spit overtuigend hoe diep hun verbondenheid zit. Hun gedeelde verleden verklaart waarom loslaten zo moeilijk is. Vooral de fietsscènes zijn daarin sterk en symbolisch. Die vervreemding en onvoorspelbare hoofdstukken zijn knap opgebouwd.

Stilistisch is Ik ben er niet best indrukwekkend. De roman is traag, melancholisch en toehankelijk geschreven. Sommige scènes, zoals Leo’s werk in de winkel Buik & Boek, brengen lichtheid en zelfs humor. Let op: die traagheid vraagt geduld, en de lange, expliciete passages kunnen voor sommigen soms juist spanning uit het verhaal halen. Maar de ontknoping is juist net daarom des te spannend.

Ik heb als lezer veel bewondering voor de stijl, de opzet en de ‘spannende traagheid’. Jammer genoeg wist het hoofdpersonage Leo me niet helemaal tot het einde mee te trekken.

Maar... Dat ik er maanden later nog steeds over nadenk, zegt wél iets. Spit roept onmiskenbaar gevoelens op en dat is een ongelooflijke kwaliteit op zich.