Een tijdloze roman over een generatieconflict
Karakter (1938), 'roman van zoon en vader', vertelt het tragische verhaal van Jacob Katadreuffe.
Katadreuffe is de onechte zoon van de machtige deurwaarder Dreverhaven, maar is vaderloos opgevoed door zijn trotse moeder. Als hij probeert carrière te maken als advocaat wordt hij op beslissende momenten tegengewerkt door Dreverhaven, die zijn 'karakter' wil stalen.
Behalve een roman over een generatieconflict is Karakter ook de trieste schets van een overambitieuze jongen, die, net als zijn moeder, wel het leven maar niet de liefde aankan.
Bordewijk is een van de grootste stilisten van de Nederlandse literatuur. Alleen al om die reden verdient Karakter te worden gelezen. En aangezien deze uitspraak abstract klinkt, zal ik ze hieronder illustreren met de openingszin van de roman (uit mijn Salamander-pocketeditie, vijftigste druk van juni 2020, pagina 9):
"In het zwartst van de tijd, omtrent Kerstmis, werd op de Rotterdamse kraamzaal het kind Jacob Willem Katadreuffe met de sectio caesarea ter wereld geholpen. Zijn moeder was de achttienjarige dienstbode Jacoba Katadreuffe, zij werd bij verkorting Joba genoemd. Zijn vader was de deurwaarder A.B. Dreverhaven, een man van achter in de dertig, toen reeds bekend als het zwaard zonder genade voor iedere schuldenaar die hem in handen viel."
Dit boek heeft bijna negentig jaar na verschijnen nog niets aan kracht en leesbaarheid ingeboet.