Hoe verbindend het is om samen iets te verplaatsen dat te zwaar is om alleen te dragen

Tien jaar is het geleden dat de moeder van Jonathan onverwacht overleed. Zijn vader, zo blijkt aan het begin van Het gebed van Jonathan Simmers, is niet van plan haar grafrechten te verlengen. Voor Jonathan hoeft dit evenmin, waarop de urne met haar as in een plastic tas van vader naar zoon gaat. Die overdracht gebeurt bij het station waar ze voor het eerst sinds de begrafenis afgesproken hebben. Veel wordt er niet gezegd. Wel krijgt Jonathan tot zijn verbazing de vraag om de week erop zijn vaders vijfenzeventigste verjaardag mee te komen vieren.

In de dagen die volgen, vraagt hij zich af waarom hij in godsnaam hun band zou aanhalen. Al toen zijn ouders en hij nog een gezin vormden, waren ze ‘drie eenlingen in een huis’. Voor Jonathan, die net veertig is, lijkt hun afstandelijke relatie dan ook onomkeerbaar. In de week die aan zijn vaders verjaardag voorafgaat, volg je zijn doen en laten. Tussendoor dringen er zich beelden van vroeger op. In meanderende zinnen vloeien die tijdslagen samen.

Om zijn onzekerheid en twijfels te bezweren, doet Jonathan meermaals een soort gebed, weliswaar niet gericht aan God of een god. Hij wendt zich tot zijn moeder om wat helderheid en ondersteuning. De gebeden draaien overigens niet alleen om hemzelf, ze betreffen ook zijn vijftienjarige halfzus Lieke. Voor haar is de veelgeplaagde wereld namelijk een te overweldigende plek. Bij Jonathan kan ze als bij geen ander schuilen, maar zelf is hij vaak in dubio over hoe haar het best te beschermen.

Martijn Couwenhoven (1972) is naast schrijver en uitgever (van Oevers) ook kunstschilder en verweeft verwijzingen naar andere kunstenaars in de roman. Zo raak je misschien geïntrigeerd door het ingetogen kleurenpalet van de Italiaanse Giorgio Morandi, of door de Franse schilder Pierre Soulages en diens onderzoek naar het samenspel tussen glas en licht, dat uitmondde in de sobere glas-in-loodramen in de romaanse abdijkerk St. Foy in het Zuid-Franse dorp Conques. Niet alleen referenties naar beeldende kunst luisteren trouwens het verhaal op, er klinkt ook een soundtrack doorheen.

Het gebed van Jonathan Simmers is een intieme roman over leven en dood, lichtheid en zwaarte, over haperende familiebanden, over eenzaamheid maar ook over liefde, die al dan niet zomaar uit de lucht komt vallen. Voor mij wordt het boek gedragen door het beeld van samen iets te tillen, pakweg een slaapbank die een paar trappen op moet. Had Jonathan zoiets ooit samen met zijn vader gedaan? ‘Het lijkt me ineens belangrijk’, bedenkt hij, ‘iets wezenlijks, iets intiems bijna, in ieder geval verbindend, maar ik kan me niet herinneren dat wij samen ooit gewicht hebben verplaatst, iets wat te zwaar is om alleen te dragen’.