Leer kinderen kritisch blijven en betekenisvol leven en leer zelf ook van hen
Wat moeten we onze kinderen meegeven nu AI steeds meer invloed krijgt op onderwijs en werk?
Dat is de actuele vraag waar Daniel Susskind, professor aan het 'Institute for Ethics in AI' van de universiteit van Oxford, het over heeft in zijn boek How Should My Children Do? How to Flourish in the Age of AI (2026).
Susskind vertrekt vanuit de onzekerheid die AI veroorzaakt. Ouders willen graag weten welke studie of welk beroep hun kinderen best kiezen om later succesvol te zijn. Maar volgens Susskind is het idee van een 'future-proof' opleiding of beroep misleidend. We kunnen immers niet precies voorspellen welke vaardigheden over tien, twintig of dertig jaar waardevol zullen zijn.
De auteur onderscheidt wat kinderen moeten leren, hoe ze moeten leren en wanneer ze moeten leren. Een van zijn interessantste ideeën is dat hij het probleem niet ziet als 'Welke baan blijft bestaan ondanks AI?', maar eerder als 'Hoe zorgen we ervoor dat mensen kunnen floreren in een wereld die voortdurend verandert?'
Dat is een kwestie waar ik in mijn loopbaan in het hoger onderwijs, zowel in de basisopleidingen als in het zogenoemde 'levenslang leren of 'levenslang ontwikkelen' jarenlang mee bezig ben geweest en die me nog steeds na aan het hart ligt. Vandaar dat dit nieuwe boek me bijzonder aanspreekt en me heel geschikt lijkt om te delen als leestip.
Als AI steeds meer kenniswerk kan uitvoeren, worden juist menselijke eigenschappen belangrijker: oordeelsvermogen, kritisch denken, nieuwsgierigheid, creativiteit, sociale vaardigheden en het vermogen om betekenis te geven aan werk en leven.
Welke mensen willen we dat onze kinderen worden? Dat is uiteindelijk de vraag waarrond het draait, eerder dan 'welke banen zullen verdwijnen?' Daniel Susskind zegt niet zozeer wat jouw kinderen later moeten worden. Zijn boodschap is dat we moeten ophouden te doen alsof we dat nu al kunnen weten, en dat we ook van onze kinderen en jongeren veel kunnen leren. De sleutel ligt in een dialoog en samenwerking tussen verschillende generaties, niet in doemdenken of een defensieve houding.
Tot slot laat ik Daniel Susskind graag nog even zelf aan het woord en stel het op prijs dat hij hoopvol is over kinderen en jonge mensen, de 'volgende generatie'. Betekenisvol leven en een leven lang ontwikkelen kan immers enkel lukken in een begripvolle interactie tussen de generaties.
"And the more I think about it, the more I suspect that we will only come to appreciate what AI can really do if we allow the next generation to help us with the task. Most of us - myself included - grew up in a very different technological world. The limits of our imaginations were fixed long ago by what we saw and did in the past, and our sense of what might be possible in the future is held back by the weight of these inherited ways of thinking - and they are so difficult to let go, however hard we try. We need a new generation without any of that history, without any of that imaginative baggage, to help us see things differently, to push us on, to open our minds.(...). It is not simply that we are here to help the next generation - they are here to help us on this journey as well." (p. 190)
Of zoals de Amerikaanse wiskundige Richard Hamming het ooit formuleerde: "Teachers should prepare the student for the student's future, not for the teacher's past."
