Twijfel is het begin van alle wijsheid

Filosoof Stefaan Van Brabandt schreef met Het voordeel van de twijfel (2014) een verdiepende aanvulling op de achtdelige filosofische documentaire die hij in 2014 voor VRT Canvas heeft gemaakt.

Dit boek biedt geen inleidend historisch overzicht van de verschillende filosofische stromingen, thema's en denkers, maar wil voor actuele en universele, persoonlijke én maatschappelijke vragen en problemen inzichten aanreiken uit de ideeëngeschiedenis van de filosofie.

In dit bijzonder prikkelende boek ligt de overtuiging ten grondslag dat het rijke gedachtengoed uit de filosofie nog steeds actueel, relevant en bevrijdend is en dat de denkbeelden van de grote denkers uit de geschiedenis ons leven vandaag nog steeds kunnen verrijken, inspireren en verbeteren.

Filosofie is stoppen met weten en beginnen met denken. Haar niet-aflatende missie is: twijfel zaaien.

In dit boek staat Stefaan Van Brabandt stil bij (en stelt hij vragen over) tegenslag, status, werk, eten, liefde, sociale rechtvaardigheid, geluk en opvoeding. Is tegenslag altijd slecht? Hoe verstandig is het om je hele identiteit te laten afhangen van je status? Zouden we met zijn allen niet beter wat minder werken? Mogen we dieren eten? Zit romantiek liefde in de weg? Waarom moeten we zorg dragen voor elkaar en de planeet? Heeft het zin om geluk na te streven? En wat willen we doorgeven aan onze kinderen in opvoeding, onderwijs en cultuur?

Telkens wordt de heersende of tendentieuze manier van denken kritisch bevraagd en mogelijk doorprikt, waarna een andere, afwijkende, alternatieve manier van denken wordt gepresenteerd.

Wie dit - ten onrechte wat vergeten - boek leest zal een onvergetelijke ervaring doormaken. Het zet je aan het denken, ontregelt en verwart, verblijdt, troost, inspireert, maakt je kwaad, zal je soms verontwaardigen, en (misschien) tot actie brengen.

Wie Van Brabandts theaterstukken al heeft gezien - zoals bijvoorbeeld de monoloog van Arthur Schopenhauer gebracht door Damiaan De Schrijver - weet wat ik bedoel.