Moedige vrouwen als lichtbronnen in hun tijd

Met ‘Vrouwen in duistere tijden’ won de Pools-Belgische filosofe Alicja Gescinska de Socratesbeker. Twintig jaar studie resulteerde in dit toch wel lijvige werk dat een schets biedt van tien vrouwelijke denkers uit de 20^e eeuw. Stuk voor stuk portretten van krachtige dames die zich in uiterst moeilijke omstandigheden verzetten tegen het kwaad. De meeste vrouwen waren van Joodse afkomst. Een aantal van hen gingen op de vlucht maar andere kozen er dan weer voor om te blijven en hebben het met de dood moeten bekopen. Rosa Luxemburg werd in 1919 vermoord door het Freikorps, Simone Weil stierf in 1943 aan de gevolgen van tuberculose nadat ze zich kapot werkte bij de arbeiders in de fabriek, Etty Hillesum hield net als Anne Frank dagboeken bij en kwam om in het vernietigingskamp Auschwitz maar ook Edith Stein liet daar het leven.

Het onderwerp blijft brandend actueel. Er werden nog nooit zoveel oorlogen uitgevochten als nu het geval is. Maar hoe bied je – als vrouw - weerstand tegen het kwaad in tijden van oorlog en verdrukking? Hoe kun je streven naar vrijheid? Welke soorten vrijheid bestaan er? Elk hoofdstuk bespreekt één vrouw en is opgehangen aan een karakteristiek facet van hun denken: empathie, moed, vriendschap, menselijkheid, ...

De essentie van het boek gaat hierover: ‘Indien het kwaad intrinsiek in de mens zit, dan ook het goede.’ De tien vrouwen hebben het kwaad in de ogen gekeken en toch hun rug recht gehouden. Ze waren lichtbronnen in hun tijd. Ze streden voor de vrouwenrechten.

Wiens portret mij het meeste aansprak was die van Martha Gellhorn, één van de belangrijkste oorlogscorrespondenten uit de 20^e eeuw. Met haar pen ging ze het gevecht aan tegen het kwaad. Hoewel het boek in een heldere taal is opgesteld, vergt het toch enige volharding om het door te nemen. Als je het volledig wil laten doordringen, is herlezen de boodschap!