Het vermogen van de mensheid om collectief risico's te nemen, en de gevaren daarvan
The Gambling Animal: Humanity's Evolutionary Winning Streak - and How We Risk It All (2025) betoogt dat de mensheid haar succes dankt aan het vermogen om collectief risico's te nemen, maar dat diezelfde goklust nu het voortbestaan van onze soort in gevaar brengt.
Economen Glenn Harrison en Don Ross onderzoeken in hun boek hoe de mensheid via unieke vormen van risicobeheer is uitgegroeid tot een ecologisch dominante soort en stellen dat deze "winnende reeks" wel eens tot een keerpunt kan komen.
De auteurs beginnen met het idee dat "leven riskant is" en dat elk leven keuzes moet maken over investeren in overleven, zich voortplanten en verkennen van nieuwe mogelijkheden.
Vervolgens wordt gekeken naar hoe "natuurlijk risicobeheer" werkt bij dieren en hoe dit verband houdt met verslaving, bijvoorbeeld hoe onze hersenen beloningen en risico's verwerken.
Dan komt de sociale kant: hoe mensen in groepen risico's gaan delen, hoe markten en moraliteit ontstaan als middelen voor groepsrisicobeheer.
Een sleutelargument is dat mensen, anders dan andere dieren, in staat zijn collectieve risico's te nemen (of te verdelen) waardoor ze veel grotere "weddenschappen" aangingen, wat hun wereldwijde dominantie mogelijk maakte: 'We're the gamblers; that's why we say we're the gambling animals. Every animal gambles, but every animal is risk-averse. And we are individually risk-averse, but we manage to be collectively risk-neutral. So we take bigger gambles than other animals do.'
De grote vraag is of we onze grootste troefkaart, ons "huis", onze aarde en ecologische basis, al hebben ingezet, met het risico dat we de winstreeks niet eindeloos kunnen voortzetten.
Ik vind The Gambling Animal een bijzonder fascinerend boek, net omdat het een ander perspectief biedt op menselijk succes en menselijke kwetsbaarheid. Het idee dat onze evolutie "veilig spelen" overstijgt - dat we juist door grootschalige en collectieve risicogokken naar de top zijn gekomen - zet aan tot nadenken. De context van de huidige maatschappelijke uitdagingen (klimaatverandering, technologische ontwrichting en economische onzekerheid) maakt dit boek heel relevant en urgent. Welke "wedstrijden" gaan we vandaag aan - inzake technologie, energie en ecologie - en hebben we wel goed begrepen wat de risico's ervan zijn? Kunnen we als mensen misschien iets leren van andere diersoorten die minder gokgedreven zijn of alternatieve modellen van risicodeling ontwikkelen?
